TTLA: Khảo sát đối chiếu chuyển dịch thuật ngữ tài chính Anh - Việt (trên văn bản chuyên ngành tài chính)

   THÔNG TIN VỀ LUẬN ÁN TIẾN SĨ

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Đỗ Thị Thu Nga                

2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 12/05/1977                                                   

4. Nơi sinh: Phú Thọ

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh số: 3216/2014/QĐ-XHNV-SĐH ngày 31/12/2014 của Đại học Quốc gia Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không

7. Tên đề tài luận án: Khảo sát đối chiếu chuyển dịch thuật ngữ tài chính Anh - Việt (trên văn bản chuyên ngành tài chính)

8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu          Mã số: 62.22.02.41

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TS Lê Quang Thiêm

10. Tóm tắt các kết quả mới của luận án:

Luận án khảo sát đối chiếu chuyển dịch thuật ngữ tài chính (TNTC) Anh -Việt, dựa trên cơ sở thực hiện nghiên cứu đối chiếu để chuyển dịch TNTC từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Đối chiếu chuyển dịch là chuyển dịch dựa trên cơ sở nghiên cứu đối chiếu, nó cho phép đảm bảo chất lượng dịch loại đơn vị này là dịch cấu tạo thuật ngữ là từ, ngữ và được coi là một trong các biện pháp chuyển dịch quan trọng, có nhiều ứng dụng trong dạy và học ngoại ngữ, dịch thuật ngữ, góp phần chuẩn hóa thuật ngữ tiếng Việt, là phương thức đánh giá về lý luận ngôn ngữ học.

Luận án áp dụng lý thuyết đối chiếu vào chuyển dịch đơn vị ngôn ngữ, cụ thể là từ và ngữ nhằm tìm ra những điểm giống và khác nhau để chuyển dịch một cách chính xác TNTC từ tiếng Anh sang những thuật ngữ tương đương trong tiếng Việt thuộc chuyên ngành tài chính. Luận án phân tích đối chiếu chuyển dịch TNTC Anh - Việt là từ và ngữ qua các bước: phân tích đối chiếu mô hình cấu tạo TNTC Anh - Việt cấp độ từ và ngữ, phân tích đối chiếu chuyển dịch TNTC Anh - Việt cấp độ từ và ngữ, đối chiếu phương thức định danh và đề xuất chuyển dịch hướng tới chuẩn hóa TNTC tiếng Việt: đảm bảo TNTC tiếng Việt có tính chính xác, tính hệ thống, tính quốc tế và tính dân tộc, loại bỏ những đặc trưng nào không cần thiết và không quan trọng với khái niệm của thuật ngữ, lựa chọn đặc điểm định danh có giá trị riêng biệt để cấu tạo TNTC. Trong trường hợp TNTC tiếng Anh được chuyển dịch sang tiếng Việt còn chưa rõ nghĩa hay dịch theo hướng giái thích hoặc định nghĩa, luận án nghiên cứu để đề xuất cách chuyển dịch chính xác khái niệm khoa học. Việc chuyển dịch TNTC từ tiếng Anh sang tiếng Việt là quá trình công phu, đòi hỏi dịch giả phải nghiên cứu, tìm tòi để có được những TNTC trong tiếng Việt đảm bảo các tiêu chí của thuật ngữ và đúng với phương thức định danh của TNTC. Phương pháp dịch cấu cấu tạo nên được tận dụng triệt để trong dịch thuật ngữ khoa học nói chung, TNTC Anh - Việt nói riêng.

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:

Dịch các thuật ngữ khoa học không chỉ là chuyển dịch nội dung khái niệm từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích mà cần tìm cách cấu tạo thuật ngữ ở ngôn ngữ đích để biểu đạt khái niệm. Đó chính là dịch cấu tạo thuật ngữ cho ngôn ngữ đích. Đồng thời việc khảo sát đối chiếu chuyển dịch thông qua phân tích đối chiếu mô hình cấu tạo và phương thức định danh TNTC Anh - Việt sẽ góp phần chuẩn hóa TNTC tiếng Việt. Luận án nhằm hướng tới đối tượng là các nhà biên phiên dịch, các nhà nghiên cứu, các nhà ngôn ngữ học, các nhà biên soạn từ điển, các giáo viên và học viên những người có quan tâm đến ngôn ngữ học, dịch thuật thuật ngữ nói chung và dịch TNTC tiếng Anh nói riêng. 

12.  Những nghiên cứu tiếp theo:

Với những thành quả bước đầu đã đạt được trong nghiên cứu này, trong thời gian tới, chúng tôi hy vọng sẽ cho ra đời cuốn từ điển đối chiếu TNTC Anh - Việt, Việt - Anh  hướng tới chuẩn mực, đáp ứng nhu cầu của đông đảo độc giả quan tâm. 

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận án:

Đỗ Thị Thu Nga (2016), “Về tình hình chuyển dịch thuật ngữ tài chính Anh - Việt tại Việt Nam”, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và giáo dục ngôn ngữ trong nhà trường, Phần II: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, NXB Dân trí, tr.940-946.

Đỗ Thị Thu Nga (2016), “Mội vài nhận thức về mối quan hệ giữa ngôn ngữ học đối chiếu với dịch thuật thuật ngữ”, Từ điển học & Bách khoa thư (4), tr.46-52.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Đối chiếu chuyển dịch thuật ngữ Anh Việt là từ”, Từ điển học & Bách khoa thư (3), tr.7-13.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Đối chiếu mô hình cấu tạo từ của thuật ngữ tài chính Anh - Việt, Ngôn ngữ & Đời sống (5), tr.72-76.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Đôi nét về dịch thuật ngữ tài chính Anh - Việt trên ngữ liệu từ điển in”, Ngôn ngữ ở Việt Nam -  Hội nhập và phát triển. Kỷ yếu Hội thảo Ngữ học Toàn quốc, Quy Nhơn, tháng 9 năm 2017, Tập 2, Phần III: Ngoại ngữ hiện nay ở Việt Nam, NXB Dân trí, tr.1785-1792.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Đối chiếu thuật ngữ tài chính Anh - Việt có cấu tạo là ngữ”, Ngôn ngữ & Đời sống  (10), tr.88-91.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Đối chiếu chuyển dịch và đề xuất chuẩn hóa ngữ thuật ngữ tài chính Anh - Việt”, Từ điển học & Bách khoa thư (6), tr. 110-115.

Do Thi Thu Nga (2017), “Some applications of contrastive linguistics in translation of terminology – Vài ứng dụng Ngôn ngữ học đối chiếu vào dịch thuật ngữ”, Langugue & Life - Ngôn ngữ & Đời sống (13), tr.127-132.

 

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Full name: Do Thi Thu Nga                            2. Sex: female

3. Date of birth: 12/05/1977                              4. Place of birth: Phu Tho

5. Admission decision number: 3216/2014/QD-XHNV-SDH, dated 31/12/2014, by VNU

6. Changes in academic process: None

7. Official thesis title: A contrastive study on the translation of English - Vietnamese financial terms (in financial documents)

8. Major: Contrastive linguistics                       Code: 62.22.02.41

9. Supervisor: Prof. Dr. Le Quang Thiem

10. Summary of the new findings of the thesis:

A contrastive study on the translation of the English - Vietnamese financial terms is conducted, based on comparative theories and conducting contrastive study on the terminological formations to translate the terms from English into Vietnamese. Contrastive translation is the transfer based on contrastive study, which ensures the quality of the translation in words and phrases, which are the two components of terms. This is one of the important translation methods, which provide implications in language learning and teaching, termilogical translation and contribute to standardize Vietnamese terminology, and it is considered an evaluation method for linguistics.

The thesis applies the contrastive theory to the translation of the language units, specifically words and phrases, in order to find out the similarities and differences to accurately translate financial terms from English into equivalent terms in Vietnamese. The thesis analyzes translation of the English - Vietnamese financial terms, formed in words and phrases. The analysis is conducted through the following steps: analyzing and contrasting English - Vietnamese financial term formations and classifications, contrastive analysis the translations of these terms from English into Vietnamese, contrasting the identification methods of the financial terms in English and in Vietnamese to propose translation towards Vietnamese financial term standardizations that ensures the terms to be translated into Vietnamese properly. These terms in Vietnamese are accurate, systematic, international and ethnic, crossing out the unnecessary and unimportant characteristics to the concept of terminology, keeping characteristics with particular values to form financial terms. In the case of English financial terms being translated into Vietnamese improperly or being translated by definition or explanation, thesis proposes more suitable ways to translate these scientific concepts. Translation of the financial terms from English into Vietnamese is a painstaking process, requiring translators to research and explore for financial terms in Vietnamese to ensure the criteria of the terminology and the methods of financial term identification. Formation translation method should be fully utilized in scientific term translation in general, English - Vietnamese financial terms in particular.

11. Practical applicability:

Translating scientific terminology is not just about translating conceptual content from the source language into the target language, but also on how to build the term in the target language to express the concept. That is the formation translation of the terminology for the target language, which lead to proposals towards the standardization of the financial terms in Vietnamese.

The dissertation is aimed at translators, researchers, linguistics, dictionary editors, teachers and learners who are interested in linguistics, term translation in general and English financial term translation in particular.

12. Further research directions:

With the initial results achieved in this study, in the near future, we hope to compile the English – Vietnamese and Vietnamese - English financial term dictionary that meets the needs of a large audience.

13. Thesis related publications:

Đỗ Thị Thu Nga (2016), “Toward translating financial terms from English into Vietnamese in Vietnam”, Preserving Vietnamese language purification and language education at schools, Part II: Preserving Vietnamese language purification, Dan Tri Press, pp.940-946.

Đỗ Thị Thu Nga (2016), “Some perceptions of an interaction between constrastive linguistics and terminological translation”, Lexicography & Encyclopedia (4), pp.46-52.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Contrasting the English – Vietnamese translation of financial terminological words”, Lexicography & Encyclopedia (3), pp.7-13.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “A contrastive study on the formation of English and Vietnamese financial terms at word level”, Language & Life (5), pp.72-76.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Some findings on the translation of financial terms from English into Vietnamese in the printed dictionaries”, Vietnamese language - Integration and development, Volume 2, Part III: Current languages in Viet Nam, Dan Tri Press, pp.1785-1792.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Contrasting English – Vietnamese financial phrasal terms”, Language & Life, (10), pp.88-91.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “On contrastive translation and some suggestions for English – Vietnamese terminological standardization of finance”, Lexicography & Encyclopedia (6), pp. 110-115.

Đỗ Thị Thu Nga (2017), “Some applications of contrastive linguistics in translation of terminology”, Langugue & Life (13), pp.127-132.