TTLA: Nghiên cứu đối chiếu ngữ nghĩa từ vựng văn hóa Việt – Anh (trên tư liệu một số nhóm từ) 

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: NGUYỄN LIÊN HƯƠNG        2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 19/02/ 1988                                                              4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh số: 3202/QĐ-SĐH ngày 08 tháng 11 năm 2010 của Giám đốc ĐHQG HN.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không

7. Tên đề tài luận án: Nghiên cứu đối chiếu ngữ nghĩa từ vựng văn hóa Việt – Anh (trên tư liệu một số nhóm từ) 

8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh đối chiếu               9. Mã số: 62 22 01 10

10. Cán bộ hướng dẫn: GS. TS Lê Quang Thiêm

11. Tóm tắt các kết quả mới của luận án:

 - Luận án đã trình bày tổng quan các hướng nghiên cứu trong nước và ngoài nước liên quan đến nghĩa của từ trong mối liên hệ với văn hóa, nghiên cứu đối chiếu ngữ nghĩa từ vựng văn hóa giữa tiếng Việt và tiếng Anh, đồng thời, đã thiết lập được một khung mô hình đối chiếu từ vựng văn hóa.    

- Phân tích, so sánh đối chiếu ngữ nghĩa của 2 nhóm từ vựng văn hóa điển hình: có vật quy chiếu trong hiện thực và không có vật quy chiếu trong hiện thực giữa tiếng Việt và tiếng Anh.

- Xác định và làm nổi bật được những đặc điểm đồng nhất và khác biệt trên bình diện ngôn ngữ (bình diện nghĩa) và bình diện văn hóa (những đặc trưng về đời sống xã hội, quan niệm sống, cách tư duy…) giữa hai nhóm từ vựng văn hóa của cộng đồng sử dụng 2 bản ngữ này.        

12. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:

Về thực tiễn, việc hiểu rõ sự tương đồng và khác biệt về mặt ngôn ngữ và văn hóa của cộng đồng sử dụng tiếng Việt và tiếng Anh sẽ góp phần tăng thêm hiệu quả sử dụng ngôn ngữ, trau dồi rèn luyện tiếng Việt không những đối với việc giảng dạy cho người bản ngữ mà còn cho người nước ngoài học tiếng Việt. Trên cơ sở đó, kết quả nghiên cứu của luận án không chỉ cung cấp tư liệu cho việc nghiên cứu bản sắc văn hóa của dân tộc Việt và dân tộc Anh mà còn có những đóng góp thiết thực cho việc lý giải, phân tích các vấn đề đối dịch song ngữ (Việt – Anh).

13. Những nghiên cứu tiếp theo: 

Trong tương lai, tác giả của luận án có thể tiếp tục hướng nghiên cứu sâu hơn về ngữ nghĩa từ vựng văn hóa giữa các nhóm từ tiếng Việt đối chiếu với tiếng Anh. Đồng thời, có thể nghiên cứu đối chiếu ngữ nghĩa từ vựng văn hóa giữa nhiều ngôn ngữ khác nhau để có thể có cái nhìn toàn cảnh hơn về đặc trưng ngôn ngữ và văn hóa giữa các dân tộc.

14. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận án:

-  Nguyễn Liên Hương (2016), “Ngữ nghĩa từ vựng của từ rồng và nhân mã trong tiếng Việt trên cơ sở đối chiếu với tiếng Anh”, Kỉ yếu Hội thảo khoa học Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và Giáo dục ngôn ngữ trong nhà trường T.1, tr.220-225.

-  Nguyễn Liên Hương (2017), “Đối chiếu dung lượng nghĩa và thành tố văn hóa của từ nhà và từ house”, Tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư (49), tr.121-127

- Nguyễn Liên Hương (2017), “Ngữ nghĩa từ vựng của từ đất và nước trong tiếng Việt liên hệ đối chiếu với tiếng Anh”, Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống (262), tr.60-65.

- Nguyễn Liên Hương (2017), “Hướng tiếp cận đối chiếu ngữ nghĩa từ vựng văn hóa thông qua từ khóa”, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật (398), tr.35-39.

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Candidate’s full name: NGUYEN LIEN HUONG                2. Sex: Female

3. Date of birth: 19/02/1988                                               4. Place of birth: Ha Noi

5. Admission decision number: 3202/QĐ-SĐH, November 8^th, 2010 by President of Vietnam National University, Ha Noi

6. Changes in academic process: None

7. Official thesis title: To compare cultural and lexical semantics of Vietnamese and English cultural keywords (based on some group of words)

8. Major: Contrastive – comparative Linguistics       9. Code: 62 22 01 10

10. Supervisors: Prof. PhD.  Le Quang Thiem

11. Summary of the new findings of the thesis:

- Our thesis has presented an overview of word’s meaning in the relationship with culture in Vietnamese and international study, compared cultural and lexical semantics of Vietnamese and English cultural keywords, and also established a framework to compare cultural keywords.

- Contrasted and compared two groups: the semantics of cultural keywords with specific references and the semantics of cultural keywords with non-specific references between Vietnamese and English.

- Identified and highlighted the similarities and differences on the linguistic (characteristics of semantics) and culture (characteristics of social life, perceptions, thinking...) between two cultural keywords groups of Vietnamese and England community.

12. Practical applicability, if any:

     In practice, the clear understanding of the similarities and differences in language and culture of the communities using Vietnamese and English will contribute to improving the effectiveness of using language, to advance using Vietnamese language not only for teaching Vietnamese for Vietnamese persons, but also for foreigners to study Vietnamese language. From that base, the thesis’ results not only provide the documentation for doing research about cultural identities of Vietnamse and England commnities but also have practical contribution to the interpretation and analysis of bilingual translation (Vietnamsese-English).

13. Further research directions, if any: 

            In the future, the author of the thesis will go deeper in contrasting cultural and lexical semantics of keywords between Vietnamese and English. Simultaneously, we will do contrastive research about cultural and lexical semantics of keywords in other languages and to have an overview of cultural and language identities between various communities.

14. Thesis-related publications:

-  Nguyen Lien Huong (2016), “Lexical meaning of rồng and nhân mã in Vietnamese compared with English”, The summary record of conference Keeping pure of Vietnamese language and language training in school Vol.1, pp.220-225.

- Nguyen Lien Huong (2017), “A contrast of content of meaning and cultural factors of nhà to that of house”, Lexicography & Encyclopedia (49), pp.121-127.

- Nguyen Lien Huong (2017), “Lexical semantics of đất and nước in Vietnamese compared with English”, Language and Life (262), pp.60-65.

- Nguyen Lien Huong (2017), “Research on contrasting cultural and lexical semantics through keywords”, Culture and Arts Magazine (398), pp.35-39.