TTĐA: Các yếu tố các động đến hiệu quả khai thác tài liệu số tại Thư viện Trường Đại học Thương mại

THÔNG TIN VỀ ĐỀ ÁN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: Đặng Thương Huyền                   2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 25/12/1997                                                   4. Nơi sinh: Yên Bái

5. Quyết định công nhận học viên số: 4058/2022/QĐ-XHNV ngày 28/12/2022 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Quyết định gia hạn:

  - 6934/QĐ-XHNV từ ngày 29/12/2024 đến ngày 28/6/2025

  - 4670/QĐ-XHNV từ ngày 29/6/2025 đến ngày 28/12/2025

7. Tên đề tài đề án: Các yếu tố các động đến hiệu quả khai thác tài liệu số tại Thư viện Trường Đại học Thương mại

8. Chuyên ngành: Khoa học Thông tin - Thư viện (Ứng dụng)     Mã số: 8320201.01

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Kim Dung, Giảng viên Khoa Thông tin – Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN.

10. Tóm tắt các kết quả của đề án: 

Đề án tiến hành nghiên cứu toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác tài liệu số của sinh viên Trường Đại học Thương mại (TMU), dựa trên mô hình tích hợp giữa lý thuyết hành vi thông tin của Wilson và mô hình chấp nhận công nghệ (TAM). Trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng, kết quả cho thấy sinh viên TMU thường xuyên khai thác tài liệu số tại thư viện và tại nhà, trong đó thời gian sử dụng tại nhà cao hơn đáng kể nhờ sự thuận tiện và tính linh hoạt của môi trường truy cập cá nhân. Kho tài liệu số của thư viện được đánh giá là phong phú, bao gồm tài liệu nội sinh, giáo trình, sách tham khảo, đề cương học phần, khóa luận, luận văn, luận án, kỷ yếu khoa học cùng nhiều cơ sở dữ liệu quốc tế quan trọng như ProQuest, Springer hay Statista. Đây đều là những nguồn tin có giá trị, đáp ứng tốt nhu cầu học tập và nghiên cứu của sinh viên.

Kết quả xử lý và kiểm định dữ liệu khảo sát thông qua các bước đo lường và mô hình hóa (Cronbach’s Alpha, EFA, CFA, SEM) cho thấy các yếu tố trong mô hình Wilson gồm nhu cầu thông tin, động lực tìm kiếm thông tin, điều kiện hỗ trợ và kỹ năng số đều tác động đáng kể đến nhận thức dễ sử dụng của sinh viên đối với hệ thống tài liệu số. Trong đó, động lực tìm kiếm thông tin là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất, phản ánh rằng sinh viên có động cơ học tập cao thường sẵn sàng hơn trong việc tiếp cận và làm quen với tài liệu số. Đồng thời, nghiên cứu xác định điều kiện hỗ trợ từ phía thư viện và mức độ dễ sử dụng của hệ thống đều có tác động tích cực đến nhận thức hữu ích của sinh viên.

Tuy nhiên, một phát hiện đáng chú ý là cả nhận thức hữu ích và nhận thức dễ sử dụng đều không có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến ý định sử dụng tài liệu số, kết quả khác biệt so với mô hình TAM truyền thống. Điều này gợi ý rằng hành vi khai thác tài liệu số của sinh viên trong bối cảnh Việt Nam có thể chịu chi phối mạnh từ các yếu tố bên ngoài như yêu cầu môn học, hướng dẫn của giảng viên hoặc đặc thù mô hình đào tạo. Dẫu vậy, ý định sử dụng vẫn cho thấy tác động tích cực đến hiệu quả khai thác thực tế, thể hiện qua tần suất sử dụng tài liệu số và khả năng ứng dụng vào học tập.

Từ những kết quả trên, đề án đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài liệu số của sinh viên, bao gồm các giải pháp về chính sách, tài chính, nâng cấp phần mềm, phát triển cơ sở dữ liệu, cải thiện hạ tầng công nghệ và tăng cường đào tạo kỹ năng số cho người học.

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: 

Đề án có tính ứng dụng cao trong hoạt động thực tiễn của Thư viện TMU cũng như các cơ sở giáo dục đại học đang phát triển hệ thống tài liệu số. Kết quả nghiên cứu giúp thư viện và nhà trường xác định rõ những yếu tố tác động đến nhận thức và hành vi sử dụng tài liệu số của sinh viên, từ đó điều chỉnh chính sách theo hướng tăng cường hỗ trợ người dùng, mở rộng quyền truy cập và cải thiện quy trình quản lý tài nguyên số. Hệ thống giải pháp đề xuất cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chiến lược phát triển thư viện số dài hạn, đặc biệt ở các hạng mục có mức độ ảnh hưởng lớn như nâng cấp phần mềm quản lý, tối ưu công cụ tìm kiếm, cải thiện tốc độ truy cập và mở rộng nguồn tài liệu nội sinh..

Nghiên cứu đồng thời mang lại giá trị thực tiễn quan trọng trong việc thiết kế và triển khai chương trình đào tạo kỹ năng số cho sinh viên. Kết quả khảo sát cho thấy kỹ năng số và điều kiện hỗ trợ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao khả năng khai thác tài liệu số, do vậy thư viện có thể tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu, xây dựng hệ thống video hướng dẫn hoặc cung cấp dịch vụ tư vấn trực tuyến nhằm giúp sinh viên nâng cao năng lực sử dụng các cơ sở dữ liệu học thuật. Việc áp dụng các giải pháp này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tài liệu số mà còn giúp phát triển năng lực tự học, tư duy nghiên cứu và thói quen học tập chủ động trong môi trường số hóa.

Ngoài phạm vi của trường TMU, mô hình phân tích và hệ thống giải pháp của đề án có thể được tham khảo và nhân rộng tại các trường đại học khác đang trong quá trình chuyển đổi số thư viện. Những bằng chứng thực nghiệm cho thấy mô hình Wilson – TAM tích hợp là công cụ hữu ích để phân tích hành vi tiếp cận tài nguyên số của sinh viên trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam. Nhờ vậy, đề án không chỉ có giá trị ứng dụng nội bộ mà còn đóng góp thiết thực cho công tác hoạch định chính sách và phát triển hệ thống thư viện số ở các cơ sở đào tạo khác.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: Không có

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến đề án: Không có

INFORMATION ON PROJECT

1. Full name : Dang Thuong Huyen                                         2. Sex: Female

3. Date of birth: December 25, 1997 

4. Place of  birth: Yen Bai

5. Decision on student recognition: 1584/QD-XHNV dated June 22, 2022 issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

6. Changes during the training process: Extension decisions: 

- 6934/QĐ-XHNV from December 29, 2024 to June 28, 2025

- 4670/QĐ-XHNV from June 29, 2025 to December 28, 2025.

7. Official project title: Factors affecting the Effectiveness of Digital Resources at Thuong Mai University Library.

8. Major: Library and Information Science (Applied Orientation)    Code: 8320201.01

9. Supervisor: Dr. Nguyen Thi Kim Dung, Faculty of Library and Information Science, University of Social Sciences and Humanities – Vietnam National University, Hanoi.

10. Summary of the findings of the project: 

The project conducts a comprehensive investigation into the factors influencing students’ effective utilization of digital resources at Thuong Mai University (TMU). The study is grounded in an integrated framework combining Wilson’s Information Behaviour Theory and the Technology Acceptance Model (TAM).
Based on the analysis of empirical data, the findings indicate that TMU students frequently access digital resources both at the library and at home, with home usage being considerably higher due to the convenience and flexibility of personal access. The library’s digital collection is diverse, comprising institutional publications, textbooks, reference materials, course syllabi, theses, dissertations, conference proceedings, and major international databases such as ProQuest, Springer, and Statista. These resources are valuable and well aligned with students’ academic and research needs.

Results from the survey data analysis using reliability and structural modelling techniques (Cronbach’s Alpha, EFA, CFA, SEM) demonstrate that the Wilson model variables—including information needs, information-seeking motivation, support conditions, and digital skills—significantly affect students’ perceived ease of use of the digital resource system. Among them, information-seeking motivation is the strongest determinant, suggesting that students with higher academic motivation are more willing to engage with and adapt to digital resources. Furthermore, support conditions and system usability both positively influence perceived usefulness.

Notably, neither perceived usefulness nor perceived ease of use shows a statistically significant effect on the intention to use digital resources, which contrasts with traditional TAM assumptions. This implies that digital resource utilization among Vietnamese students may be predominantly shaped by external academic requirements such as course instructions, lecturer guidance, or training model characteristics. Nonetheless, intention to use positively influences actual utilization, reflected in usage frequency and the ability to apply digital resources in academic study.

11. Practical applicability: 

The project provides high practical applicability for the operational activities of the TMU Library and other higher education institutions developing digital resource systems. The findings assist libraries and academic institutions in identifying key factors shaping students’ awareness and behavior in the use of digital resources, thereby informing policy adjustments that enhance user support, broaden access privileges, and optimize digital resource management processes.

The research also brings important practical value in designing and implementing digital skills training programs for students. The survey results show that digital skills and support conditions play a key role in improving the ability to exploit digital documents, so libraries can organize specialized training courses, build a video tutorial system or provide online consulting services to help students improve their ability to use academic databases. Applying these solutions not only contributes to improving the efficiency of exploiting digital documents but also helps develop self-study capacity, research thinking and proactive learning habits in a digital environment.

Beyond the scope of TMU, the project's analytical model and solution system can be referenced and replicated at other universities that are in the process of digital library transformation. Empirical evidence shows that the integrated Wilson - TAM model is a useful tool for analyzing students' access behavior to digital resources in the context of Vietnamese higher education. Thanks to that, the project not only has internal application value but also makes practical contributions to policy planning and digital library system development in other training institutions.

12. Further research directions: None

13. Project -related publications: None