ĐHQGHN: Kế thừa di sản 120 năm, định vị mô hình đại học tinh hoa phục vụ kỷ nguyên mới

Chiều ngày 16/5/2026, tại tòa nhà 19 Lê Thánh Tông (Hà Nội), Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp cùng đơn vị đăng cai là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Từ Đại học Đông Dương đến Đại học Quốc gia Hà Nội: Truyền thống 120 năm đào tạo tinh hoa”. Sự kiện quy tụ khoảng 300 đại biểu, các nhà khoa học, nhà quản lý trong và ngoài nước nhằm nhìn lại một cách hệ thống di sản của nền giáo dục đại học hiện đại tại Việt Nam.

GS.TS Hoàng Anh Tuấn: Tinh thần khai phóng, tính hàn lâm và sứ mệnh phụng sự quốc gia cốt lõi qua các thời kỳ 

Phát biểu tại diễn đàn, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh, cuộc gặp gỡ này không đơn thuần là để tự hào về chặng đường lịch sử đã qua. Ý nghĩa lớn nhất của hội thảo là sự mạnh mẽ, quyết liệt trong việc định vị hướng phát triển của giáo dục đại học Việt Nam nói chung, trong đó làm rõ sứ mệnh và vị thế của Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng trong chiến lược tổng thể đó.

Là một trung tâm đại học lớn được Đảng và Nhà nước giao sứ mệnh đào tạo tinh hoa, riêng khái niệm "Đại học Tinh hoa" đã bao hàm tất cả các nội dung lớn về định hướng tương lai. Vì vậy, các tham luận của nhà quản lý từ cấp Chính phủ, bộ ngành cho đến các nhà khoa học gạo cội và nhà khoa học trẻ tại hội thảo không chỉ nhìn về lịch sử mà phải tích hợp chặt chẽ với các kế hoạch hành động cụ thể của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ để đúc rút bài học kinh nghiệm thực chất.

Khởi nguồn từ Đại học Đông Dương thành lập năm 1906, các giá trị nền tảng như tinh thần khai phóng, tính hàn lâm đỉnh cao và sứ mệnh phụng sự quốc gia phải tiếp tục được bồi đắp để chuyển hóa thành hành động cụ thể trong giai đoạn mới.

Chia sẻ sâu sắc về hành trình tiếp nối này, GS.TS Phùng Hữu Phú - nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội chỉ rõ, giai đoạn Đại học Tổng hợp và Đại học Quốc gia Hà Nội chính là sự thăng hoa của truyền thống với những giá trị sáng tạo mới. Ông gợi nhắc lại môi trường học thuật dân chủ, tự do tư tưởng của Đại học Tổng hợp trước đây – nơi hội tụ của những trí thức tinh hoa sẵn sàng dấn thân vì Tổ quốc. Kế thừa trọn vẹn bản sắc đó, Đại học Quốc gia Hà Nội ngày nay đang vươn mình trở thành một đại học nghiên cứu đổi mới sáng tạo, đồng thời khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng mô hình đô thị đại học "5 trong 1" xanh, thông minh và hiện đại tại Hòa Lạc.

PGS.TS Bùi Thế Duy: Nâng cao chất lượng đào tạo hiện nay để đạt trình độ tương đương và được thế giới công nhận như thời kỳ Đại học Đông Dương 

Bên cạnh niềm tự hào về dòng chảy lịch sử, hội thảo cũng thẳng thắn đặt ra những trăn trở mang tính tự vấn cao trước yêu cầu của thời đại mới. Đứng trước bước ngoặt lịch sử, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội PGS.TS Bùi Thế Duy đã gợi mở những câu hỏi lớn về năng lực đào tạo thực chất. Ông đặt vấn đề liệu tất cả các chương trình đào tạo hiện nay của nhà trường đã thực sự đạt đến trình độ tương đương và được các đại học hàng đầu trên thế giới công nhận như thời kỳ Đại học Đông Dương từng làm được hay chưa. Song hành với điều đó, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội lưu ý toàn trường cần nghiêm túc đánh giá lại năng lực đầu ra của người học, bảo đảm sinh viên và học viên khi tốt nghiệp phải thực sự sở hữu năng lực dẫn dắt, xứng đáng là nguồn nhân lực tinh hoa dẫn đầu của quốc gia.

Nhìn từ góc độ quốc tế, GS Tiêu Kiến Trang - Giám đốc Đại học Quảng Tây (Trung Quốc) bày tỏ sự trân trọng đối với hành trình 120 năm của Đại học Quốc gia Hà Nội, coi đây là một chương rực rỡ trong tiến trình phát triển giáo dục đại học châu Á. Đứng trước xu thế công nghệ toàn cầu, ông bày tỏ kỳ vọng hai bên sẽ tiếp tục thắt chặt hợp tác thực chất trong các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bán dẫn, cùng nhau kiến tạo các phòng thí nghiệm chung và chia sẻ tài nguyên giáo dục trực tuyến để xây dựng mô hình giáo dục chất lượng cao. Đặc biệt, việc đồng tổ chức Cuộc thi Sáng tạo và Khởi nghiệp sinh viên quốc tế Trung Quốc (CICSIC) năm 2026 - Trạm Việt Nam vào tháng 5 này sẽ là bước đi cụ thể nhằm kiến tạo mô hình mới thúc đẩy phát triển chất lượng cao của giáo dục đại học.

Những thảo luận thẳng thắn tại hội thảo lần này chính là cơ sở để Đại học Quốc gia Hà Nội hành động thực chất hơn. Khi đường lối đã mở và nguồn lực đã sẵn sàng, đây là bước đi cần thiết để nhà trường không chỉ giữ vững truyền thống đào tạo nhân tài, mà còn chủ động giải quyết những bài toán lớn của ngành giáo dục trong giai đoạn phát triển mới.

Báo chí đưa tin về sự kiện:

Báo Điện tử Chính phủ: ĐHQGHN: Kế thừa di sản 120 năm, định vị mô hình đại học tinh hoa phục vụ kỷ nguyên mới

Thông tấn xã Việt Nam: Đại học Quốc gia Hà Nội: Hành trình 120 năm đào tạo tinh hoa

Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội: Hành trình 120 năm của một nền đại học tinh hoa

Đại học Quốc gia Hà Nội: 120 năm hun đúc tinh hoa học thuật và khát vọng phụng sự quốc gia