Trường ĐH KHXH&NV đầu tư đào tạo tinh hoa cho các ngành khoa học cơ bản

Hội nghị là dịp nhìn lại chặng đường đầu tư cho các ngành khoa học cơ bản, đồng thời thảo luận định hướng mới theo hướng đào tạo tinh hoa, đầu tư có trọng tâm, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.

Tham dự Hội nghị có Ban Giám hiệu Nhà trường, đại diện các phòng chức năng và các khoa đào tạo các ngành khoa học cơ bản. Phát biểu tại Hội nghị, PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổng kết một chặng đường dài Nhà trường triển khai chính sách hỗ trợ đối với các ngành khoa học cơ bản, từ đó xác định cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh mới.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chủ trì hội nghị

Theo báo cáo của Hội nghị, việc hỗ trợ đào tạo các ngành khoa học cơ bản tại VNU-USSH được triển khai liên tục qua nhiều giai đoạn. Từ năm 2016 đến năm 2021, Đề án được thực hiện theo Quyết định số 145/QĐ-ĐHQGHN ngày 25/01/2016 của Giám đốc ĐHQGHN, với 7 ngành được hỗ trợ. Giai đoạn 2022-2025, chương trình tiếp tục được phát triển theo Quyết định số 2278/QĐ-ĐHQGHN ngày 07/7/2022 về chương trình học bổng thu hút tài năng cho các ngành khoa học cơ bản, đồng thời bổ sung thêm hai ngành, nâng tổng số lên 9 ngành. 

Trong 10 năm, chính sách hỗ trợ được triển khai đồng thời ở nhiều cấp độ. Đối với sinh viên, 100% tân sinh viên các ngành khoa học cơ bản thuộc diện của chương trình được hỗ trợ; việc tiếp tục hưởng hỗ trợ gắn với kết quả học tập từ loại Khá trở lên, không vi phạm quy chế thi và các quy định về kỷ luật. Ở cấp đơn vị đào tạo, nguồn lực được dành cho đổi mới phương pháp giảng dạy, hoạt động thực tập, thực tế và nghiên cứu khoa học. Ở cấp Trường, sinh viên được tham gia các khóa định hướng, khóa đào tạo kỹ năng và hoạt động hỗ trợ chuẩn đầu ra ngoại ngữ. 

Những con số sau 10 năm cho thấy quy mô đầu tư đáng kể của Nhà trường cho lĩnh vực này. Trong giai đoạn 2016-2025, tổng kinh phí hỗ trợ đào tạo các ngành khoa học cơ bản đạt hơn 30,4 tỷ đồng, trong đó gần 24,85 tỷ đồng dành cho hỗ trợ sinh viên; tổng số lượt sinh viên được hỗ trợ là 23.180 lượt. Riêng năm 2025, số lượt sinh viên được hỗ trợ đạt 3.195, cao nhất trong 10 năm qua. 

Bên cạnh đó, từ năm 2022, VNU-USSH triển khai học bổng thu hút tài năng dành cho tân sinh viên có kết quả cao trong kỳ thi tuyển sinh, với chỉ tiêu 5 sinh viên/ngành khoa học cơ bản và mức đầu tư 20 triệu đồng/năm học. Đến năm học 2025-2026, chương trình đã trao tổng cộng 247 suất học bổng, với tổng kinh phí hơn 3,68 tỷ đồng. 

TS Đinh Tiến Hiếu - Trưởng phòng Đào tạo và Công tác người học trình bày báo cáo tại Hội nghị

Báo cáo tại Hội nghị cũng chỉ rõ những thay đổi của bối cảnh hiện nay: từ năm 2026, không còn kinh phí của Chính phủ và Đại học Quốc gia Hà Nội hỗ trợ đào tạo các ngành khoa học cơ bản lĩnh vực KHXH&NV; đồng thời Nhà trường đang đứng trước yêu cầu tự chủ tài chính, phát triển đào tạo tinh hoa và triển khai Đề án giảng dạy các học phần chuyên môn bằng tiếng Anh. 

Trong bối cảnh đó, VNU-USSH tiếp tục khẳng định định hướng kiên định với đào tạo hàn lâm bên cạnh chủ động thích ứng với yêu cầu hiện đại. Các ngành khoa học cơ bản không chỉ giữ vai trò nền tảng trong hệ thống tri thức mà còn là môi trường hình thành tư duy học thuật, năng lực nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia chất lượng cao. Vì vậy, cùng với việc phát triển các lĩnh vực ứng dụng, Nhà trường tiếp tục dành nguồn lực để gìn giữ, vun đắp và nâng cao chất lượng đào tạo các ngành khoa học cơ bản.

Cách tiếp cận trong giai đoạn mới là chuyển từ hỗ trợ diện rộng sang “đầu tư vun cao”, tập trung vào những sinh viên có năng lực nổi trội, tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện về học tập, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế. Mục tiêu không chỉ là đào tạo người học có trình độ chuyên môn cao mà còn hướng tới phát hiện, bồi dưỡng nhân tài, tạo nguồn cho đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học và đội ngũ giảng viên, qua đó đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành khoa học cơ bản và cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Theo đề xuất được trình bày tại Hội nghị, Nhà trường dự kiến xây dựng Đề án “Thu hút nhân tài đào tạo tinh hoa các ngành khoa học cơ bản giai đoạn 2026-2030”. Đề án mới gồm học bổng thu hút đầu vào và hỗ trợ kinh phí đào tạo tinh hoa, hướng tới khoảng 5-10% sinh viên xuất sắc nhất của các ngành. Việc đầu tư được thực hiện theo hướng cá thể hóa, gắn chặt kết quả học tập, nghiên cứu khoa học, quốc tế hóa và cam kết tiếp tục học tập ở bậc sau đại học. Kinh phí dự kiến khoảng 2 tỷ đồng/năm học, tương đương khoảng 140 triệu đồng cho một sinh viên trong một khóa học. 

ThS Kim Thị Diệp Hà - Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính trình bày tham luận về nguồn lực tài chính của nhà trường đầu tư cho các ngành khoa học cơ bản

Hội nghị nhận được ý kiến thảo luận của lãnh đạo các khoa đào tạo các ngành khoa học cơ bản

Sau một thập kỷ triển khai, chính sách hỗ trợ đào tạo các ngành khoa học cơ bản tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã đạt được một số kết quả. Đó cũng là cách Nhà trường tiếp tục thực hiện trách nhiệm của một cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu trong việc hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài cho các ngành khoa học cơ bản, phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.